საუბარი პიერ შასანსა და ფილიპ ვოარინოსთან

მადლობა Aikido Journal-ის მთელ გუნდს, რომელმაც ნება დაგვრთო, სრულად წარმოგვედგინა ეს ინტერვიუ. მათ ეს Aikido Journal-ის 2007 წლის ივლისის ნომერში გამოაქვეყნეს.

- 2007 წლის 21 თებერვალი

აიკიდო ჯორნალი (აჯ): თქვენ საფრანგეთში აიკიდოს დაბადებას შეესწარით.

პიერ შასანი (პშ): იმხანად ამას დახვეწილ ჯიუჯიცუს ეძახდნენ. აიკიდოს არავინ არ იცნობდა.

ფილიპ ვოარინო (ფვ): ძიუდო არსებობდა. ბუნებრივია, აიკიდო ისეთ ადგილებში განვითარდა, სადაც ტატამია. ჰოდა რაკი პირველი მოვარჯიშეები ძიუდოკები იყვნენ, ამას „jujitsu supérieur“ ეძახდნენ.

პშ: დიახ, იმიტომ რომ ჯიუჯიცუში უკვე ვარჯიშობდნენ. ძიუდოს გვერდით ჯიუჯიცუც იყო. ჰოდა აიკიდოც ასიმილირდა. არ ვიცოდით, რა იყო ეს. გვიჭირდა გაგება, რა იყო აიკიდო, „ჯიუჯიცუს“ საქმე კი კარგად მიდიოდა. მართლა ძალიან კარგად მახსოვს ეს დრო...

აჯ: მოშიძუკი ჩამოვიდა, ხომ...?

პშ: მე მოშიძუკისთან ბევრი არ მიმუშავია. მამა მოშიძუკიზე არა, შვილზე ვამბობ. ორი სკოლა იყო. საფრანგეთში ყოველთვის ასეა, როგორც კი ერთი სკოლა არსდება, მაშინვე მეორეც ჩნდება. მოშიძუკის სკოლაში ხშირად არ დავდიოდი. შეიძლება არც ვიყავით განწყობილები მოშიძუკისთან სამუშაოდ, იმიტომ რომ ვფიქრობდით, შეიძლება ეს ის არ არის ან შეიძლება არ გვთავაზობს იმას, რაც სინამდვილეშია აიკიდოო. არ ვიცოდით, იყო თუ არა მოშიძუკი უეშიბას მოწაფე. ეს ჩვენ ვხედავდით ასე, თორემ იმან მაშინვე ჩამოაყალიბა მოშიძუკის სკოლა. ძალიან ფრანგული იყო ეს ყველაფერი.

აჯ: ჰიროო მოშიძუკიმ თქვა სხვათა შორის, მამაჩემის აიკიდო გარედან შემოტანილ ელემენტებს შეიცავდაო.

პშ: ცხადია. თანაც ტადაში აბემ პირველმა გვითხრა, მოშიძუკი აიკიდოს არ ასწავლისო. მისთვის მამა მოშიძუკი დიდს არაფერს წარმოადგენდა აიკიდოში. ის უეშიბას მოწაფე არ ყოფილა. იყო მოშიძუკი, მართალია. იყო ორი სკოლა, მოშიძუკის სკოლა და ტადაში აბეს სკოლა. მე ტადაში აბესთან დავიწყე და ამავე გზას გავყევი.

ფვ: მე მგონი, მამა მოშიძუკი ტადაში აბეზე ოდნავ ადრე ჩამოვიდა, 1951-ში. მაგრამ არ დარჩენილა. ვფიქრობ, მთელი განსხვავება იმაშია, რომ ტადაში აბე საფრანგეთში შვიდი-რვა წლით დარჩა. მოშიძუკი კი ჩამოვიდა, რამდენიმე ვარჯიში ჩაატარა და იაპონიაში დაბრუნდა.

აჯ: ხოლო 1954 წელს მისი ვაჟი ჩამოვიდა, მაგრამ სწავლის დამთავრების შემდეგ იაპონიაში გაბრუნდა, სამოციანი წლებიდან კი საბოლოოდ ჩამოვიდა აქ.

პშ: სიმართლე გითხრათ, წლების განმავლობაში აიკიდოში არ გვივარჯიშია. ჩვენ ვაკეთებდით რაღაცას, რასაც „აიკიდოს“ ვუძახდით. თუმცა რა იყო ეს? ილეთების მონაცვლეობა. იკიო, ნიკიო, სანკიო... და ყველაფერი ამით შემოიფარგლებოდა. დღესაც ვფიქრობ – წესით, არ უნდა გეუბნებოდეთ ამას – ახლაც ასე ხომ არ არის-მეთქი (იცინის). მე შემიძლია ამის ნება მივცე საკუთარ თავს: ორმოცდაათი წელია, აიკიდოს ვვარჯიშობ, ორმოცდაათი წელია ტატამიზე ვარ, ვეძებ...

ძნელია აიკიდოზე ლაპარაკი. ან კი ვისთან შეიძლება? ფილიპის მეტს არავის ვიცნობ, ვისაც აიკიდოზე დაველაპარაკები. ბევრი ხალხი ასწავლის აიკიდოს, მაგრამ ძალიან სწრაფად: რასაც ისინი ასწავლიან... ეგოა... ეს აიკი არაა. ესეც ძალიან ფრანგულია. შედგამენ ფეხს ტატამიზე და თავის თავს აიკიდოს მასწავლებელს უწოდებენ... აიკიდო უაღრესად რთული დისციპლინაა ასათვისებლად. დიდხანს, დიდხანს უნდა დარჩე... მხოლოდ ტატამიზე არ არის, ეს მერე ცხოვრებაში გრძელდება...

აჯ: ესაა აიკიდოს მთავარი პრობლემა: ყველანი კისა და ჰარმონიაზე ლაპარაკობენ, მაგრამ ვერასდროს ვერ პოულობენ.

პშ: აიკი სული და სხეულია: აიკი არის ტაი და კი. ეს ნიშნავს, რომ სხეული და გონება ერთიანია. მთელი სირთულე ესაა. ესაა აიკის განსაზღვრება: სხეული-გონება. ჩვენში ისე ფიქრობენ, თითქოს სხეული ცალკე იყოს, იაპონელებისთვის კი ეს ძირითადად ერთი და იგივეა.

აიკი საინტერესო დისციპლინაა. მისი პროპაგანდა უფრო მეტადაც შეიძლებოდა. და მისი წარდგენა ისეთად, როგორიც არის სინამდვილეში. იმიტომ, რომ ბევრი რამ მოაქვს ადამიანისთვის, გარდაქმნის მას. ეს საკამათო აღარ არის. მე პირადად ძალიან შემიცვალა აზროვნების ყაიდა და, განსაკუთრებით, სხვების მიმართ დამოკიდებულება.

აჯ: ბევრმა ხალხმა დაიწყო აიკიდო იმ პერიოდში?

პშ: არც ისე ცოტამ, მაგრამ ვერ ვიტყვი, ძალიან ბევრნი ვიყავით-მეთქი. მე ძიუდოს დავანებე თავი აიკიდოს გულისთვის. მაგრამ უდაოდ ძიუდო იზიდავდა ხალხს. ჯერ ერთი, შეჯიბრი არ არის აიკიდოში და ბევრს არ ესმის, რატომ. მათთვის, თუ შეჯიბრი არ ტარდება, საინტერესოც არ არის. ხალხს ბრძოლა და გამარჯვება უყვარს… ან დამარცხებაც, ბუნებრივია, მაგრამ მთავარია შეჯიბრება. რომ საკუთარ თავს უთხრას: „მე ჩემპიონი ვარ, მე ეს მოვიგე…“ დრო იყო ასეთი. ძიუდოში შეჯიბრებები იმართებოდა. კანის ძიუდოს კლუბს, მაგალითად, ჩემპიონები ჰყავდა და სახელგანთქმული კლუბი იყო. შენ კიდევ აიკიდოში რაღაცეებს აკეთებ…

ფვ: ეს უშუალოდ ომისშემდგომი პერიოდი იყო. ტადაში აბე იაპონელი გახლდათ და ერთგვარად გუშინდელ მტრად აღიქმებოდა. შენ საფრანგეთის თავისუფალ ძალებში იბრძოდი ომის დროს. ამ გარემოებამ ითამაშა რამე როლი აიკიდოთი შენს დაინტერესებაში? ვგულისხმობ, რომ გეცადა უკეთ შეგეცნო სხვა, შენი ყოფილი მოწინააღმდეგე.

პშ: ტადაში აბეს ვხვდებოდით კიდეც და თითო ჭიქასაც გადავკრავდით ხოლმე მასთან ერთად… ფრანგულად. მე პირადად არ შემხებია ამგვარი პრობლემა. ყოველ შემთხვევაში, მე იაპონელების წინააღმდეგ არ მიომია. ეს მე არ მეხებოდა.

აჯ: იაპონია, აიკიკაი?

პშ: იაპონიაში ჩავედი, ვიმუშავე აიკიკაიში, ბუნებრივია, უეშიბას ვაჟთან და იაპონელებს არც ხელიუკრიათ ჩემთვის და არც ზურგი უქცევიათ. შეიძლება იმიტომ, რომ ფრანგები ვიყავით, არ ვიცი… უთუოდ ტადაში აბეს წყალობით კარგად მიგვიღეს. ის „უეშიბას მოწაფე“ იყო, ეს ფორმულა საშვივით, პასპორტივით ჭრიდა და ჩვენ წინ ყველა კარი იღებოდა.

ფვ: ერთ-ერთი პიონერი იყავი, როგორც ყველანი შენ დროს.

პშ: ჩვენ გახსნილები ვიყავით. მაგრამ ვინ იცოდა აიკიდო? ჩვენ იმ დროს არ ვიცოდით აიკიდო. ილეთებს ვაკეთებდით: იკიოს, ნიკიოს, სანკიოს… მეტ-ნაკლებად კარგადაც ვაკეთებდით… იმიტომ, რომ ნამდვილი უკეები არა გვყავდა: ვიწყებდით მოძრაობას და უკე უკვე ვარდებოდა. ვერ იტყოდა კაცი, რომ ჩვენ ვაქცევდით ვინმე. არ იყო არანაირი წინააღმდეგობა. ჰოპ! და უკე უკვე ძირს ეგდო… ამაზე ძიუდოკებს ეცინებოდათ. მათთვის შეჯიბრი იყო მთავარი. და არც ცდებოდნენ, რომ იცინოდნენ!

ფვ: და რატომ არ იქცეოდი ამ ძიუდოკებივით?

პშ: დიდი ხნის მანძილზე ვიქცეოდი! დღეს ვლაპარაკობ აიკიდოზე სხვანაირად, იმიტომ რომ ორმოცდაათწლიანი პრაქტიკა მაქვს…

ფვ: ჰო, მაგრამ ბევრი ძიუდოკა არ გადმოსულა აიკიდოზე…

პშ: შეჯიბრი!

ფვ: და შენ შეჯიბრი არ გაინტერესებდა?

პშ: კი, მე გამოვდიოდი ძიუდოს შეჯიბრებზე. მაგრამ არ ვიცი... შეგრძნება, რომ რაღაც იყო საპოვნელი... მუდამ ერთი და იგივეა: ცა, მიწა; გონება, სხეული...

აჯ: თანაც მაგ ასაკში მოძრაობა უნდა ადამიანს…

პშ: დიახ, მართალია. მე მგონი, მე თუ აიკიდოთი დავინტერესდი, სწორედაც იმიტომ, რომ არ მესმოდა. რომ არ მესმოდა, ვცადე გამეგო.

ფვ: და მაგაში ორმოცდაცამეტი წელი გაატარე! (იცინიან)

პშ: ჩემმა პირველმა მასწავლებლებმა შემომთავაზეს ფილოსოფია, აზროვნების ყაიდა, ცხოვრების წესი, მსოფლმხედველობა. და ცნობისწადილი აღმიძრეს. და რაკიღა არ მესმოდა და ვცდილობდი ეს ჩემი ევროპული, ფრანგული კულტურისთვის მომერგო, რაღაც აღარ წავიდა საქმე კარგად. ეს „სხეული და გონება ერთად“ იდუმალებით მოცული რჩებოდა ჩემთვის. ცნობისმოყვარეობამ წამძლია… მე რატომ ვერ ვიზამ-მეთქი?

ტადაში აბე ნამდვილი ფენომენი იყო, უნდა ვაღიაროთ ეს. დიდი კაცი იყო. დიდი მასწავლებელი. ნამდვილად უეშიბასგან მოდიოდა, ერთგვარი სულისკვეთებით იყო გაჟღენთილი. შვიდ-რვა წელსდარჩა, ვიდრე წავიდოდა. ადრე წასვლაზე უარი თქვა. ჩამოვიდა და რაღაც შემოგვთავაზა. უმრავლესობამ ვერ მიიღო, ეს არ აინტერესებდათ: ეს არ ჰგავდა იმას, რასაც ჩვენ იქამდე ვიცნობდით, ძიუდოს. უნდა ვაღიაროთ, რომ იმხანად აიკიდო არ იყო ძალიან გასაგები. ორმოცდაათი წლით უკან გადავინაცვლოთ. რა არის აიკიდო? რას ნიშნავს აი-კი-დო? დღეს კრიტიკული ხედვა მაქვს, რაც წინათ არ მქონდა. თუმცა დღესაც, ჩემი აზრით, შეიძლება ძალიან მკაცრი ვარ, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ბევრი მასწავლებელი არ ასწავლის აიკიდოს. ისინი ილეთებს ასწავლიან. და მხოლოდ ამას აკეთებენ, სხვას არაფერს! იკიო, ნიკიო, სანკიო… მე მათ არ ვაკრიტიკებ, იმიტომ რომ ისინი აკეთებენ იმას, რასაც თავის დროზე ჩვენ ვაკეთებდით და რასაც ყველანი ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში ვაკეთებდით. მაგრამ სამწუხარო ისაა, რომ არიან ძველი მასწავლებლები, რომლებიც დღესაც იმავე გზას განაგრძობენ. არადა ცოტა უნდა ეფიქრათ. ნუღარ გაიმეორებთ ამას, თუ შეიძლება! (იცინის)

აჯ: რატომ?

პშ: არა, ეს არის მეგობრებს შორის საუბარი. ყველანი ამბობენ, ამ შასანს ვინ ჰგონია თავისი თავიო.

ფვ: ვის ვის და შენ კი შეგიძლია იმ ხანაზე და იმ ყველაფერზე ლაპარაკი, რაც მაშინ მოხდა.

პშ: მეც მგონია, რომ დღეს ერთადერთი დავრჩი, ვისაც ამაზე ლაპარაკი შემიძლია, იმიტომ რომ ჩემი ამხანაგები აღარ არიან ცოცხლები. აღარც მე ვარ ახალგაზრდა. ჩემს ასაკში ხალხი ხელჯოხებით დადის. მე კი ბედმა გამიღიმა და დამოუკიდებლად შემიძლია გადაადგილება, ჩემს ასაკში ხალხს უკვე კარგა ხნის დანებებული აქვს თავი აიკიდოსთვის.

მე ჯერ კიდევ ცოცხალი ვარ, მაგრამ ტატამზე აღარ შევდივარ, საყურებლად მოვდივარ ხოლმე. არა იმიტომ, რომ აიკიდოში ვარჯიშს ვერ მოვახერხებ, სიამოვნებითაც ვიზამდი ამას, არამედ იმიტომ, რომ რაც კეთდება, ეს აღარაა ის, რასაც მე ვუწოდებ აიკიდოს. ილეთებს აკეთებენ. ჩემთვის აიკიდო, ცხადია, იყენებს ილეთებს, მაგრამ ეს სულ სხვა რამეა. ილეთი არ არის მიზანი, ის საშუალებაა. ტექნიკიდან სხეულის აგებაზე და მის გაგებაზე გადადიან. მაგრამ აზრი არა აქვს, თუკი აიკიდოს შესასწავლი ილეთების მიმდევრობად და მისაღწევ მიზნად დასახავენ... კი ილეთების ცოდნა აუცილებელია, რა თქმა უნდა. რთულია ეს. მაგრამ დგება მომენტი, როდესაც ილეთი აღარაა საჭირო.

აჯ: თქვენ არ იყავით პროფესიონალი.

პშ: არა, ფულის საშოვნელად არ გამომიყენებია აიკიდო. რასაც ვაკეთებდი, ცოდნის გასამდიდრებლად გაკეთებდი. იქიდან გამომდინარე, რომ რაღაცის გაგება მინდოდა, ამის სანაცვლოდ ვერ მოვითხოვდი ფულს იმაში, რაც ჯერ კარგად არ ვიცოდი. დღეს შევძლებდი ამით ფულის შოვნას, დავთანხმდებოდი, დღეს ამაში შეუფერებელს ვერაფერს ვხედავ, იმიტომ რომ, დღეს რისი შეთავაზებაც შემიძლია, ამას ღირებულება აქვს. მაგრამ მაშინ, მე არავითარი ღირებულება არა მქონდა, მე მხოლოდ ილეთებს ვასწავლიდი ერთიმეორის მონაცვლეობით… თუმცა მე ვარ ასეთი ბუნების, არავინ არაა ვალდებული ჩემსავით იაზროვნოს… მე არ ვაკრიტიკებ, ძალიან კარგად მესმის.

აჯ: ყური მოვკარი, თითქოს საკითხი იდგა, რომ ჩიბა კანში გადმოსულიყო საცხოვრებლად...

პშ: მოდიოდა ხოლმე, მაგრამ საცხოვრებლად გადმოსულიყო? ჩიბასთან ვმუშაობდით, მაგრამ ჩვენთვის ის აიკიდოს მაინც და მაინც არ წარმოადგენდა. აიკიდო ტადაში აბე გახლდათ. ჩიბა საკმაოდ უხეში აიკიდო იყო. ტადაში აბეც, მართალია, მაგრამ… ტადაში აბეს უფრო ატემები უყვარდა. როდესაც მეუბნებიან, აიკიდოში ატემები არ არისო, ძალიან უცნაურად და სასაცილოდ მეჩვენება ეს, იმიტომ რომ მას მუშტები სულ სახის წინ ჰქონდა და მხოლოდ მერე გადადიოდა მოძრაობაზე. ჯერ ატემი იყო. ბევრი ატემია აიკიდოში. შეგიძლია ძირს დასცე მოწინააღმდეგე. ცდება, ვინმეს თუ ჰგონია, რომ აიკიდო ბრძოლა არაა. სხვაგვარ ჭრილში აიკიდო სასწავლი დისციპლინაა.

დღეს მასწავლებლის დიპლომებს გავცემთ. არ ვიცი, რას აკეთებენ ფედერაციები, მაგრამ მათი მოწოდება არაა მასწავლებლებისთვის საქმის გართულება… არადა აიკიდოს მასწავლებლის დიპლომის მიღება არ უნდა იყოს იოლი საქმე. ჩემი აზრით. ახლა ასე ვფიქრობ. ოცდაათი წლის წინ სულ სხვაგვარად ვილაპარაკებდი.

ფვ: შენ ჩემთვის გითქვამს, რომ, მე-4 კიუ როცა გქონდა, მაშინაც ასწავლიდი.

პშ: არაფერი არ მესმოდა მაშინ! ყველა ასე ასწავლიდა. გული იმაზე მწყდება – და ამას საყვედურად არ ვამბობ –, რომ დღესაც განაგრძობენ სწავლებას ისე, რომ თვითონ არ იციან.

აჯ: მეც რომ დავიწყე 1974 წელს, მე-4 კიუ მქონდა, გაკვეთილებს რომ ვატარებდი.

ფვ: აუცილებელიც იყო ეგ. პიერ, შენ ჩეთვის გიამბნია, როგორ კვეთდი მთელ საფრანგეთს პარასკევ საღამოს ტადაში აბეს ან ვინმე სხვის სემინარზე დასასწრებად, ვინც ქვეყნის მეორე ბოლოში იყო, როგორ ბრუნდებოდი კვირა საღამოს და როგორ გთხოვდნენ ორშაბათ დილას იმის სწავლებას, რაც შენ ისწავლე სემინარზე, იმიტომ რომ სხვა მასწავლებელი უბრალოდ არ იყო.

პშ: ჰო, არ იყო. მაგრამ, ვიმეორებ, გული მწყდება, რომ დღესაც იგივე გრძელდება. იგივეა – ფედერაციებს უნდათ ბევრი ხალხი. რომელიმე ფედერაცია იმითია მნიშვნელოვანი, რომ წევრები მლომად ჰყავს. ჰოდა ვერ ხურავენ კარს, პირიქით, ფართოდ აღებენ. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს სახელმწიფო დიპლომია საჭირო, მაინც გაიოლებულია ამის მიღება. თუმცა სახელმწიფო დიპლომი სხვა ცოდნას მოითხოვს აიკიდოს ცოდნის გარდა. აიკიდო მაინც ცალკე დგას შეჯიბრის არარსებობის გამო. იცი თუ არ იცი, მაინც მარტივია. ღიად და ყველას დასანახად არ ჩანს ეს ცოდნა, იმიტომ რომ შეჯიბრი არ არის. შეჯიბრი რომ იყოს, იმისთვის, ვინც ვერ ერკვევა საერთოდ, ადვილი გასაგებია მაინც ყველაფერი, ადამიანი იგებს ან აგებს. აიკიდოში კი სხვაგვარად დგას საქმე. აქ არაფერი არ არის. აქ „ვიღაც“ გიყურებს. ვიღაც, ვინც ფედერაციას განაგებს და ეს მზერა ძალიან მოწყალე იქნება. დააყენე შენი თავი ფედერაციის ადგილას. მე ვედექი სათავეში ფედერაციას და ძალიან კარგად ვიცი, რა უნდა გაკეთდეს. ვერ დატოვებ ხალხს გარეთ, თორემ აღარ გექნება ფედერაცია.

აჯ: პირველი ფედერაცია ძიუდოსი იყო...

პშ: უდაოდ.

აჯ: …და აიკიდო შედიოდა ძიუდოს ფედერაციაში იქამდე, ვიდრე ის ტამურამ არ დატოვა 1982 წელს, არა?

პშ: ტამურამ?

ფვ: პიერმა დატოვა.

პშ: ტამურა როდესაც ჩამოვიდა იაპონიიდან, მარსელში ჩავედი დასახვედრად და იქიდან ზენთან წავიყვანე. ჟან ზენი ძიუდოს მასწავლებელი იყო. ტამურა თავს აიკიდოს მასწავლებლად წარადგენდა ხოლმე. იმის გამო, რომ ის იაპონელი იყო, მან რამდენიმე მოწაფე იშოვა. მე დამყავდა მარსელსა და კანს შორის, სადაც ის გაკვეთილებს ატარებდა, იმიტომ რომ მე უკვე ვვარჯიშობდი აიკიდოში და მინდოდა, გამეგო, რა გვასწავლა ტადაში აბემ, ვიდრე იაპონიაში დაბრუნდებოდა.

ერთი რამ უდაოა, ის ამბავი, რომ შეჯიბრი არ ყოფილა, არ არის და არც არასდროს იქნება აიკიდოში, უნდა ვაღიაროთ, რომ სერიოზული დაბრკოლებაა მისი განვითარებისთვის. ადამიანს სურვილი უნდა ჰქონდეს აიკიდოსი, რაღაცის პოვნის სურვილი. აიკიდო ძალიან, ძალიან რთული დისციპლინაა.

ფვ: აიკიდოს პირველი დამოუკიდებელი ფედერაცია, ძიუდოსგან დამოუკიდებლობის თვალსაზრისით მართლაც FFLAB იყო.

პშ: იყო ბონფონი. მე დავაყენე იქ. მე არასდროს მაინტერესებდა ოფიციალური პოსტები.

ფვ: ხოლო FFLAB, საფრანფეთის აიკიდოს თავისუფალი ფედერაცია, ყოველგვარი ზედამხედველობისგან თავისუფალი იყო.

პშ: თავისუფალი, ჯერ კიდევ შასანი იყო, FFL.

ფვ: Les Forces Françaises Libres (საფრანგეთის თავისუფალი ძალები)?

პშ: დიახ, მე დე გოლთან ერთად ვომობდი, ინგლისში ვიყავი. მაშინ FFL, FFLAB… გასართობი და სახალისო იყო. ეპოქა იყო მთელი... დღეს ამ ყველაფრის არსებობას აზრი აღარა აქვს. ახალგაზრდობას, ჩვენს ჯეელ ამხანაგებს არაფერი ესმით ამისა. იმხანად კი ეს კარგად ჟღერდა. მაშინ გისმენდნენ კიდეც. მაშინ იმ ასაკში ვიყავი, რომელშიც დღევანდელი ჩვენი ჯეელები არიან. ამაშია ყველაფერი. მაგრამ დრო შეიცვალა და დღეს გუშინდელივით ვერ იაზროვნებს კაცი. ასე ვერაფრით ვერ გავუგებთ ერთმანეთს. უნდა გვესმოდეს, რომ მკაფიო ზღვარი არსებობს გუშინდელსა და დღევანდელობას შორის და რომ ჩვენ დღევანდელ სამყაროში ვცხოვრობთ. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია, გუშინდელ სამყაროს შევხედოთ, მაგრამ ამან არ უნდა დაგვაბრუნოს უკან. მწამს, რომ მაშინ ჩვენ არ ვცდებოდით.

აღარ შევდივარ ტატამიზე, იმიტომ რომ ვეღარ გავაკეთებ იმას, რაც იქ უნდა კეთდებოდეს. მე რომ ფედერაციის პრეზიდენტი ვიყო, მასწავლებლების უმეტესობას დიპლომები არ ექნებოდა. მაგრამ არ მინდა, ომში ჩავება მასწავლებლებთან, ეს ჩემი საქმე არ არის. ფიზიკურად მე არაფერი არ მიშლის ხელს. ყოველ ჯერზე, როცა კი მეკითხებიან, რატომ არ შედიხარ ტატამიზეო, მე ვპასუხობ, ასაკის გამო-მეთქი. იმიტომ, რომ ასაკი კარგი საბაბია. ჩემი ასაკის შემხედვარე ყველა ფიქრობს, ბებრუხუნააო. სულ არ მადარდებს, ბებრუცუნად რომ მთვლიან. ჩემთვის ეს პრობლემა არაა. თუმცა არ დაიჯერო, ფილიპ, რომ გული არ მწყდება, ტატამიზე რომ აღარ შევდივარ.

აჯ: რატომ დატოვეთ FFAB და დააარსეთ TAI?

ფვ: პიერს FFAB არ დაუტოვებია. დღესაც FFAB-ის საპატიო პრეზიდენტია.

პშ: ცხადია, არავის გადავუყენებივარ, ან გადამაყენეს, მაგრამ არ უთქვამთ.

ფვ: ყოველ შემთხვევაში, პიერმა შექმნა ეს ფედერაცია. ორმა თუ სამმა დააფუძნეთ, არა…?

პშ: დიახ.

ფვ: არც არასდროს გიცდია, რამენაირად შეგეზღუდა ან ხელი შეგეშალა FFAB-ის მუშაობისთვის…

პშ: ჩემი გაგებით ასეც უნდა ყოფილიყო. ვერაფერს შეუფერებელს ვერ ვხედავ იმაში, რომ ვიღაცამ გვერდიდან შემოგთავაზოს სხვა რამე და არა ზუსტად ის, რასაც მე ვთავაზობ. არჩევანი ხალხის გასაკეთებელია, მე კი უნდა დავამტკიცო, რომ მე რასაც ვაკეთებ, კარგია. ვიცი, რომ ეს ცოტა განსხვავებული რამაა, მაგრამ რაცა ვარ, ეგა ვარ და აწი ვეღარ შევიცვლები. ჩემი იდეაა. არჩევანი ჩემგან არ მომდინარეობს. მე ვთავაზობ. სხვებს არ უნდათ, ისინი სხვა რამეს სთავაზობენ, მათ სხვაგან უნდათ.

იმ დროს, როდესაც კრისტიან ტისიე თავის გზას დაადგა, ვხვდებოდით ერთმანეთს, თითო ჭიქასაც გადავკრავდით ხოლმე, ხანდახან ვსაუზმობდით კიდეც ერთად. ჩვენი აზრები ხშირად არ ემთხვეოდა ერთმანეთს. მაგრამ ამის გამო არ დავშორებულვართ. ამასაც აიკიდო ასწალის კაცს. აი – ერთიანობა, სხეულისა და გონების ერთიანობა. მთავარია ეს შენში იყოს და არა სხვაში. ადვილი არ არის, შენში რომ იყოს ეს. როგორც კი ამ ერთიანობას აღწევ, არავითარი მიზეზი აღარ არსებობს, რომ ომი დაუწყო იმას, ვისაც ამისთვის ჯერ არ მიუღწევია. პირიქით, ერთადერთი ის შეგიძლია, რომ დაეხმარო მას ამის მიღწევაში. მუშაობს ეს ამბავი თუ ვერ მუშაობს, მაინც.

ფვ: სხვათა შორის, სწორედ მაგ დროს გადაწყდა TAI-ს დაარსება. TAI არ შექმნილა არავის საწინააღმდეგოდ. ამით უბრალოდ ვთქვით: „ჩვენ ვირჩევთ ამ გზას“. TAI არ არის გაერთიანება, რომელიც ეროვნულ ფედერაციებს გაუწევდა კონკურენციას. სხვათა შორის TAI არ აერთიანებს კლუბებს, TAI აერთიანებს ინდივიდებს და ამას სართაშორისო მასშტაბით აკეთებს. მაშასადამე ეს უფრო კვლევა-ძიების, მუშაობის მიმართულებაა და არასოდეს გვიფიქრია, TAI გამოგვეყენებინა ბრძოლის იარაღად ან დავპირისპირებოდით ფედერაციებს, პირიქით. თუმცა ბევრს საპირისპირო რამ ეგონა.

პშ: თავისთავად. ასეთად დასახეს და წარმოადგინეს კიდეც.

ფვ: როდესაც რაიმე სხვა გზას ირჩევ, შენკენ თითებს აუცილებლად იშვერენ.

პშ: არ ვიცი, ტიპიური ფრანგული მოვლენაა თუ არა, მაგრამ TAI არსებული ფედერაციების მეტოქედ შერაცხეს.

ფვ: და იაპონიიდან…

პშ: თუმცა რეალობასთან კავშირი არა ჰქონია: შეგიძლიათ დააფუძნოთ ფედერაცია საფრანგეთში და ამით აიკიკაის მტერი არ იქნებით. არ მესმოდა, რატომ არ შეიძლებოდა საფრანგეთში ასეთი დამოუკიდებლობა. აიკიკაი სართაშორისოა, ჩვენ ყველანი აიკიკაის წევრები ვართ. რას ნიშნავს ეს? რომ აიკიკაის განშტოებები უნდა შეიქმნას? მაგრამ ადმინისტრაციულად როგორი იქნება კონცეფცია? მით უმეტეს იაპონელებთან! რთულია იაპონელთან ევროპულ ადმინისტრირებაზე ლაპარაკი. ძალიან ავტორიტარულები არიან... ეს ვერ იმუშავებდა საფრანგეთში. თანამშრომლობა რომ იყოს, გასაგებია. მაგრამ დაქვემდებარება, არა! დისციპლინა უპირველეს ყოვლისა.

მაგრამ ძნელი იყო იმის გაგებინება, რომ ტექნიკის ცოდნას, ტატამიზე დისციპლინასა და ადმინისტრირებას შორის განსხვავებაა... ეჭვიც არ გვეპარებოდა, რომ ჩვენ უფრო ძლიერები ვიყავით... (იცინის)

ფვ: სხვათა შორის, სწორედ ამიტომაც განვითარდა ზოგადად აიკიდო ისე, როგორც განვითარდა საფრანგეთში: საფრანგეთი ხომ ადმინისტრაციული ცენტრალიზმის სამშობლოა, ჰოდა როდესაც აიკიდო აქ მოვიდა, ადმინისტრაციულ ყალიბში უკრეს თავი. ამან დიდი შედეგები მოიტანა ამ დისციპლინის განვითარების საქმეში.

პშ: მე მაინც მგონია, რომ აიკიდოს განვითარება შეჯიბრის არარსებობამ შეაფერხა. შეჯიბრებები არ გვქონდა და ხალხს ეს არ ესმოდა.

აჯ: 1945 წლამდე ომი იყო და ომში შეჯიბრი ნორმალური ამბავი იყო ყველასთვის. და აი, რაღაც, სახელად აიკიდო, მოდის აღმოსავლეთიდან და გვთავაზობს, მშვიდობის გზას დავადგეთ. რთული გასაგები იყო.

ფვ: აიკიდოში ცოტა თავისებურ მშვიდობაზეა ლაპარაკი: ეს არის მშვიდობა, სადაც სიყვარული, თუკი ეს სიტყვა უნდა გამოვიყენოთ აქ, მიღებულია გარკვეული ასპექტით საპირისპირო ენერგიების ჰარმონიზაციის შედეგად, მაგრამ სინამდვილეში ეს საპირისპირო ძალები ერთმანეთის შემავსებელია. აიკიდო გვთავაზობს ამას: შევაერთოთ ის ენერგიები, რომლებიც ომში ერთმანეთს უპირისპირდებიან, გავაერთიანოთ და მივმართოთ ისინი მშვიდობისკენ. სწორედ ამ სამუშაოს მოარგო ო-სენსეიმ სიტყვა „აი“, რომელიც მერე ჩვენ „სიყვარულად“ ვთარგმნეთ, მაშინ როცა ჩვენში სიტყვა „სიყვარული“ სხვა რამესაც შეიძლება ნიშნავდეს.

პშ: პატარა რაღაც მინდა დავუმატო: ამ ერთიანობას, ვიდრე სხვას შესთავაზებდე, ჯერ საკუთარ თავში უნდა შეასხა ხორცი. თუ საკუთარ თავში ვერ ასხამ ხორცს, სხვას ამაზე ვერ დაელაპარაკები. შეუძლიებელია! დაელაპარაკები, მაგრამ ცარიელი სიტყვები იქნება ეს. სთავაზობ თითოეულს, რომ უკეთესი გახდეს და თან ფიქრობ, რომ ხალხს, რომელიც პირისპირ გიდგას, ესმის, რას ნიშნავს ეს? ან არ უნდათ იმის მოსმენა, რასაც შენ ეუბნები. არ აინტერესებთ. რაში სჭირდებათ ეს? ამ ხალხს მთელი ცხოვრება საპირისპიროს ეუბნებოდნენ. ახლანდელი საზოგადოებაც ღაღადებს, რომ უნდა ჩაება შეჯიბრში, რომ ყოველთვის უნდა გაიმარჯვო, ანუ ზევიდან მოექცე სხვას. ესაა ეკონომიკური შეჯიბრი, პოლიტიკური შეჯიბრი, სპორტული შეჯიბრი და ა. შ. და ა. შ. ესაა მნიშვნელოვანი. დღეს ამაზე მეცინება და ეს ამბავი აღარ მეხება. მნიშვნელოვანია ის, რომ მე საკუთარ თავს ვეჯიბრები. იმ დღეს, როდესაც ამ ბრძოლას საკუთარ თავს მოვუგებ, მე აღარ დამჭირდება სხვებთან ბრძოლა. პირიქით, იმ სხვას თავისუფლებისა და მშვიდობის გზას შევთავაზებ. ის ამას მიიღებს ან არ მიიღებს... და მე რაღას მოვახერხებ? მხოლოდ ყურებას. მაგრამ, თავისთავად, გვერდიდან, რადგან მასთან საერთო არ მექნება. ყურების გარდა რაღა დაგრჩება კაცს. სხვას ვერაფერს ვერ იზამ: თუ აბანოში შებრუნდები, არავინ გაგჭყლეტს (თუმცა ეს არაა ზუსტი სიტყვა, იმიტომ რომ ასეთ დროს არავინ გჭყლეტს), მაგრამ უკვე აღარ არსებობ. ვერაფერს ვერ გახდები. ყურების მეტი აღარაფერი დაგრჩება. მაყურებლის როლი კი მუდამ გასართობი არ არის. ვერ არის ეს კარგი ადგილი.

სწორედ ამის გამო აღარ შევდივარ ტატამიზე. ამხანაგი ილეთების რაიმე თანამიმდევრობას შემომთავაზებს, მე სხვა რამეს შევთავაზებ და ყოველ ჯერზე რაიმე მოძრაობას გავაკეთებ და მუშტს დავადებ სახეზე და რა რამოვა ამით? ბოლოს ეს წამოგცდება: „აიკიდოში არ არის ბრძოლა!“ თუმცა მოწინააღმდეგე მუდმივად მყავს და სწორედ ამ მოწინააღმდეგესთან უნდა გავხდე ერთიანი. ესაა ერთიანობა, ერთიანობა სხვასთან ერთად! ერთიანობა წინააღმდეგობაში, ერთიანობა მეტოქესთან. აღარ არსებობს დღე, როდესაც ერთიანობას მოახერხებ ყველა შემთხვევაში. აღარა გყავს მოწინააღმდეგე, აღარა გყავს მტერი. მაგრამ რამდენ ხანსაც გეყოლება მტერი, იმდენ ხანსვე შენ თვითონ რჩები მტრად და ეს უკვე შეჯიბრებაა. აი ეს ყველას ესმის: და უფრო ძლიერი იმარჯვებს. (იცინის)

ფვ: ჰო, ეს ადვილად გასაგებია.

პშ: მაგრამ დიდი ხანი არ არის, რაც ასე ვფიქრობ. ასე ვფიქრობ მას შემდეგ, რაც ტატამიზე აღარ შევდივარ. ტატამიზე შევიდე დღეს? რისთვის? მე აღარა მაქვს იგივე სამუშაო ჩასატარებელი.

ერთ დღეს ირიმი-ატემის გამოყენებით ძირს დავანარცხე კარატეს ერთი მასწავლებელი, რომელსაც ეჭვი ეპარებოდა აიკიდოში. გაცოფებული წამოდგა და, აიკიდოში ატემები ხომ არ არისო, თქვა. თუ ატემები არ არის, ორ თითს გატაკებ თვალებში და მორჩება ამით ლაპარაკი. ეს მათ გაგებას აღემატება. არც უნდათ გაგება. თუმცა ეს ბუნებრივია, არ არის საჭირო მათი გაკიცხვა, უბრალოდ, უნდა მიიღო და უყურო, და მერე შეკითხვები დასვა. შენსავე თავს ჰკითხო – რა შემიძლია ამისთვის…? ჩემი ასაკიდან გამომდინარე, მივხვდი, რომ სჯობს ტრიბუნებზე დავრჩე და იქიდან ვუყურო. და ვუყურებ კიდეც.

აჯ: გახსოვთ სასაცილო ამბები ტადაში აბესთან ერთად?

პშ: ტადაში აბესთან ერთად კარგად ვერთობოდით ხოლმე, ცოტ-ცოტას ვსვამდით კიდეც. ერთგვარად, რადგან იაპონელები არ არიან შეჩვეულები ამას. ტადაში აბემ იცოდა ცხოვრების გემო... ტატამის გარეთ გართობაც უყვარდა და სიცილიც. ერთადერთი იაპონელია, რომელიც მართლა კარგად გავიცანი. სხვებიც გავიცანი, ნაკაზონო, მაგალითად... მაგრამ ტადაში აბე სულ სხვანაირი იყო. შეიძლება იმიტომ, რომ ეს ჩემი დრო იყო და მახსოვს ისინი, მაგრამ არ დამრჩენია შთაბეჭდილება, რომ სხვა იაპონელებს იმდენივე ჩამოეტანოთ აქ, რამდენიც ტადაში აბემ. მართლა და პატიოსნად, არ დამრჩენია შთაბეჭდილება, რომ სხვებმა იმდენივე დამიტოვეს. ვიღაც იაპონელები ჩამოდიოდნენ, ატარებდნენ გაკვეთილებს, ცოტა ფულს შოულობდნენ და უკან ბრუნდებოდნენ. ტადაში აბეს შემთხვევაში ასე არ იყო. ტადაში აბე დარჩა. მაშინ ვერც განვსჯიდით ამ ამბავს შესაბამისად. ჩვენთვის ტადაში აბე უპირველესად უეშიბას მოწაფე გახლდათ. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი იყო. ჩვენთვის უეშიბა მითი იყო. მარტო ის იყო. ის ოსტატზე მეტი იყო. მითი. უეშიბა იყო. ცალკე იდგა. ჩვენ ყურს ვუგდებდით იმათ, ვინც მას იცნობდა. ტადაში აბე კარგად იცნობდა და ხშირად ლაპარაკობდა მის შესახებ.

მაგრამ დღეს, ძალიან გულახდილად გითხრათ, აღარც უეშიბა გვჭირდება და აღარც ტადაში აბე. თუ მოვინდომებთ, დღეისთვის იმდენი გვივარჯიშია და იმდენი გვისწავლებია აიკიდო, რომ უკვე გავიგეთ, რაცაა აიკიდო და ახლა ჩვენ უნდა ვასწავლოთ სხვებს. უბრალოდ, უნდა გინდოდეს კიდეც. მაგრამ არ უნდა ასწავლო ფულის სანაცვლოდ. ეს არ უნდა იყოს მხოლოდ ლუკმა-პურის საშოვნელად. აიკიდო უნდა ასწავლო, იმიტომ რომ ეს საინტერესო დისციპლინაა. აიკიდო გთავაზობს შინაგან წონასწორობას: გონებისა და სხეულის კავშირი წონასწორობაა. აიკიდო ტრანსფორმაციას გვთავაზობს. თითოეულ ადამიანს ვთავაზობთ მისი არსების ტრანსფორმაციას. ოღონდ უნდა გავაფრთხილოთ, რომ ჩვენ ვერ განვახორციელებთ ამ ტრანსფორმაციას: ჩვენ ვთავაზობთ დისციპლინას, რომელიც საშუალებას მისცემს, თუ თვითონ მოინდომებს, რომ გარდაიქმნას. თუ თვითონ არ უნდა, ჩვენ ვერაფერს ვერ შევძლებთ… ვასწავლით იკიოს, ნიკიოს, სანკიოს… და მერე, მერე რაღა ექნება? მაშინ კარატეკები დაგვიდგებიან პირისპირ და გვეტყვიან: „ერთი ამათ შეხედეთ, არც ატემი აქვთ და არც ფეხის დარტყმები…“ და მართლებიც იქნებიან. იმიტომ, რომ ამ სფეროში მათ აქვთ ის ვარჯიშები, რომლებიც აიკიდოში მოვარჯიშეებს არა აქვთ. საშუალო დონის კარატეკას, რომელიც კარგად მუშაობს, მშვენიერი ფეხის დარტყმები აქვს. დატრიალდება და მისი ტერფი ნიკაპის ქვევით მოგწვდებათ.

ჩვენ სხვა რამეს ვთავაზობთ. მაგრამ ამ `სხვა რამეს~ ვერ ჩაავლებ, არ ჩანს. უნდა იპოვო. უნდა გინდოდეს. უნდა დაადგე ამ გზას. ეს პირადი გზაა, სხვა ვერავინ დაადგება ამ გზას თქვენ ნაცვლად. ამაზე ლაპარაკი შეიძლება, როგორც ახლა ვშვრებით ამას ჩვენ, მაგრამ თქვენ მაგივრად მე ვერ გავივლი მას. ისევე, როგორც ფილიპის ნაცვლად ვერ გავივლი. ის დათანხმდება, რომ გზას დაადგეს, რომ ამ გზაზე იაროს, ერთ დღეს იქ ეკლესიას იპოვის, რომელსაც ეძებდა, რომლისკენაც მიდიოდა, თუ არა და, ვერასდროს ვერ მივა იქ. ეს პირადი საქმეა.

მე ძალიან დამეხმარა აიკიდო. ბევრ ხალხს, ვინც ადრე მიცნობდა, უთქვამს, პიერ, ძალიან შეიცვალეო. მე კი ვეუბნებოდი, აიკიდოს დამსახურებაა-მეთქი. რასაკვირველია, ეს აიკიდოს დამსახურებაა. აიკიდო ცვლის ადამიანს. აიკიდო გთავაზობს სხეულისა და გონების ერთიანობის მიღწევას. შენ იცი რომელიმე სხვა დისციპლინა, რომელიც ამას სთავაზობს კაცს?

ფვ: ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროში უნდა მისვლა და ნახვა… (იცინის)

პშ: არ ვიცი, საჭიროა თუ არა… ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროშიც რომ ვნახოთ. მეც ბევრი ვიფიქრე ამაზე. განათლება მივიღე... იეზუიტებზე ვამბობ. ნება მომეცი, გითხრა, რომ მათ ბევრი იმუშავეს ადამიანის ტრანსფორმაციის მიმართულებით. მაგრამ ამავე ხერხებს არ იყენებენ. ისინი იყენებენ ფილოსოფიას, კულტურას, სხეული კი სრულიად უგულებელყოფილია. პირიქითაც, სხეული მათთვის ცოდვაა. „სხეული ცოდვაა“: ესაა ქრისტიანთა შეცდომა! დღეს უკვე ვიცი, ჩემი გუშინდელი მასწავლებლები რომ შემხვდნენ, ვეტყვი, თქვენ ცდებოდით-მეთქი. სემინარიაში ვიყავი. წირვაზე ყოველ დილას. ჭამის დროს კითხვა. კითხულობდი შენი უმცროსი ამხანაგებისთვის... სიჩუმეს მკაცრად იცავდნენ: როცა შენ კითხულობდი, სხვები ვერ ლაპარაკობდნენ.

„სხეული ცოდვაა“! სხეულით კი ბევრი რამის გაგება შეიძლება. ოღონდ სხეული და გონება ერთიანი უნდა იყოს. სხეული არ უნდა გამოიყენო მხოლოდ სიამოვნების ინსტრუმენტად. სიამოვნების ინსტრუმენტადაც, რატომაც არა? მაგრამ სხვა რამეცაა. ესაა პრობლემა: სიამოვნება მხოლოდ „ნაწილია“. სისულელეა ამის უგულებელყოფა! ესაა ქრისტიანთა შეცდომა. ცოდვა და სიკეთე და ბოროტება სასაცილოა.

მე დღეს ვიცი და წყნარად ვარ. ასაკში ვარ, ახალგაზრდა არ გახლავართ: 87 წლისა ვარ. ნორმალურად ვცხოვრობ, სიარულიც შემიძლია, გადაადგილებაც და ლაპარაკიც. ხანდახან ხალხი მეკითხება, როგორ ახერხებთ ამასო. არაფერს არ ვაკეთებ, არაფერი არა მაქვს გასაკეთებელი. ასეა, მორჩა და გათავდა. სატრაბახო ამაში არაფერია. სასაცილოა: არ უნდა გაიბრიქო, თუ გაიბრიქები, ათი წლით უკან დაიხევ, ორმოცდაათით თუ არა.

აიკიდომ ბევრი რამ მომიტანა. თითქმის ყველაფერი. იმ პირობით, თუ ჩასწვდები, რას გთავაზობს აიკიდო.

„აი კი“, „აი“ არის „ტაი“, ხოლო „კი“ ესაა გონება: სხეული და გონება ერთის შემადგენელი ნაწილებია. უნდა ეძიო… გაკვეთილების დროს მიწევს ხოლმე ამის ახსნა. მისმენენ და ვერ იგებენ. რატომ აღარ შევდივარ ტატამიზე? ფილიპ, უნდა დასვა მაინც ეს შეკითხვა. საკუთარ თავს უნდა დაუსვა. ინგლისელებმა დამირეკეს ამას წინათ: „პიერ, ჩამოდი, ჩაატარე გაკვეთილებიო…“ მე ვუთხარი, არა, ძალიან მოვხუცდი-მეთქი. ამგვარი სისულელეები გადმოვულაგე. აზრი არა აქვს: მე რასაც ვთავაზობ დღეს, არავის არ ესმის და არავის არ აინტერესებს. და ერთობიან ამაზე. მე მეღიმება. ისინი წინააღმდეგობებით არიან სავსეები: როგორ ახერხებ, ეგრე რომ ხარო, მაგ ასაკში მიდიხარ, მოდიხარ, საუბარში მონაწილეობო… და მე როცა ვეუბნები, აიკიდოს წყალობით-მეთქი, ისინი კავშირს ვერ ხედავენ. ღმერთის წყალობაა ეს… აღსარებაზეც ვიყავი გასულ კვირას…

არ გაიმეოროთ ყველაფერი, რასაც ვამბობ…

აჯ: FFAB-ის მმართველობიდან რომ წამოხვედი, ბევრი რამ შეიცვალა?

პშ: არა. ჩემმა ამხანაგებმა რაღაც ხანს იფიქრეს, რომ მე ოპოზიციაში გადავიდოდი. მაგრამ იმ ხალხის უმრავლესობა, ვისაც ამის დაჯერება შეეძლო, დღეს ცოცხალი აღარ არის.

აჯ: რამ გიბიძგათ FEA-ს (Fédération Européenne d’Aïkido – ევროპის აიკიდოს ფედერაცია) დაარსებისკენ? ? [გაუგებრობა UFA-სა და FEA-ს თაობაზე]

ფვ: FEA-ს, ევროპის აიკიდოს ფედერაციის წინაპარია l’ACEA – აიკიდოს ევროპის კულტურული ასოციაცია.

პშ: ეს ყველაფერი სულ ჩემი ნახელავია.

ფვ: შასანმა შექმნა აიკიდოს ევროპის კულტურული ასოციაცია 1962 წელს და ამ ასოციაციას დაერქვა ევროპის აიკიდოს ფედერაცია 1974 წელს.

პშ: კიდევ არსებობს? ვინ არის პრეზიდენტი?

ფვ: 1980 წელს რაღაც უთანხმოება და განხეთქილება ჩამოვარდა FEA-ს წიაღში. და მას შემდეგ ორი ჯგუფია, რომელთაც პრეტენზია აქვთ, რომ ამ ორგანიზაციას წარმოადგენენ. პიერ შასანი პირველი ჯგუფის თავკაცი იყო ათი წლის განმავლობაში. მერე ერთმა იტალიელმა, ანჯელო კაპელანიმ შეცვალა, მერე ერთმა ჰოლანდიელმა, პიერ გერედსმა. მეორე ჯგუფს სათავეში ედგა ჯორჯიო ვენერი, მაგრამ ამას წინათ გარდაიცვალა.

პშ: სიმართლე ის გახლავთ, რომ სულ არ მაინტერესებს ეს ყველაფერი. როცა მახსენდება, შეკითხვებს ვუსვამ ხოლმე საკუთარ თავს… იმიტომ რომ მართლაც, უნდა ვიცოდეთ, იმხანად რას და როგორ ვაკეთებდით, როგორ ვიბრძოდით: მთავარი ესაა, უნდა მოგვეგო, უნდა გაგვეკეთებინა, უნდა მიგვეღწია წარმატებისთვის... დღეს კი...

ფვ: დრო უკეთ გაჩვენებს, რა არის სინამდვილეში მნიშვნელოვანი.

პშ: უთუოდ. მე ვაღიარებ პირველი, რომ მაშინ წარმატებისთვის ვიბრძოდით. დღეს კიდევ მე, პირადად, ვერ გამიგია, რისთვის ვიბრძოლეთ. აი ეს არ მესმის. აი ამ შეკითხვაზე არა მაქვს პასუხი. ნამდვილად უნდა გვექნა ეს, მართალია, მაგრამ აღარ მინდა ამის ცოდნა, აღარ მაინტერესებს ეს ამბავი. მართლა. აიკიდო სულ სხვა რამეა. მნიშვნელოვანი სწორედ აიკიდოა.

ფვ: ნაკაძონო არ ამბობდა, აიკიდოში შეუძლებელია ფედერაციაო…

პშ: და მართალიც იყო, აიკიდო სხვა რამეა. აიკიდო მარადიულია. ოღონდ მაშინ, თუ შენ ის გესმის: იმ გაგებით, თუ რას გვთავაზობს ეს ყბადაღებული `აიკი~, სხეულსა და გონებას, ეს იგივე იქნება ყოველთვის. მაგრამ შენ თუ ეს არ გესმის და გინდა, აქედან სპორტული დისციპლინა შექმნა, მაინც ვერ დააღწევ თავს ამას. ერთ მშვენიერ დღეს მიხვდები, რომ ეს არ არის სპორტული დისციპლინა. შენ სრულიად განსხვავებული ხარ, შენ ასწავლი. ისე კი არ ვიცი, რას ასწავლი, მაგალითად… (იცინის)

ფვ: სწორია, რომ მაკვირდები… (იცინის)

პშ: იმის თქმა მინდა, რომ შენ ძალიან პროფესიონალურად ასწავლი, რომ იძულებული ხარ, ანგარიში გაუწიო კლიენტურას.

ფვ: დღეს უკვე შემიძლია ცოტა სხვა რაღაცეებიც ვაკეთო…

პშ: რა თქმა უნდა, ეგრე რომ არა, არც მექნებოდა შენზე…

ფვ: მოდი, ასე ვთქვათ: ვცდილობ ერთმანეთში არ შევურიო, ერთი მხრივ, ის, რაც ამ დისციპლინის ინტერესს შეადგენს და, მეორე მხრივ, ამ დისციპლინის წმინდად მერკანტილური გამოყენების ფორმა. ვფიქრობ, რომ პროფესიონალი, რომელიც ალალად გაიღებს ცოდნას, შეიძლება ანაზღაურებული იქნეს იმ დროის გამო, რომელსაც ის ამ საქმეს სწირავს. იმიტომ, რომ დროა ყველაფერი… ცხოვრებაა ასეთი. უბრალოდ, არ უნდა გადაამლაშო კაცმა. საფრთხეა ხოლმე მაშინ, როდესაც სწავლებას რწმენად აქცევენ ხოლმე. როდესაც იმ მიზნით გარდაქმნიან ხოლმე, რომ დიდი მასა ჰყავდეთ მოვარჯიშეთა, რომლებიც ფულს იხდიან, აი ეს კიდევ სულ სხვა რამეა.

პშ: მესმის, მაგრამ მუშაობს ეს?

ფვ: სწავლების იმ ყაიდის გამო, რომლითაც მე დღეს ვატარებ გაკვეთილებს, სინდისთან სუფთა ვარ.

აჯ: საფრანგეთში არაა ბევრი კერძო დოჯო. გერმანიაში ბევრია, იტალიაში თითქმის ყველა კერძოა. ახლა ერთი პრობლემაა გერმანიაში. დოჯოები ცარიელდება.

ფვ: ზედმეტი დოჯოებია...

პშ: ზედმეტი დოჯოებიაო? რას გულისხმობ? აიკიდოს დოჯოებს?

აჯ: ძალიან ბევრი დოჯოა ქალაქში, ბევრს უნდა დოჯო ჩო იყოს, თუმცა არ შეუძლიათ აიკიდოს სწავლება. ილეთები, ილეთები, ილეთები და არაფერი ამის მიღმა. დღეს ეს აღარ მუშაობს. ოცდაათი წლის წინ ეს შეიძლება მუშაობდა… მაგრამ ამ ყველაფერს აკლია სული, აიკიდოს ცოდნა.

ფვ: ამას ამბობდი ამწუთას შენ, პიერ: ასწავლის ხალხი, რომელიც ჯერ კომპეტენტური არ არის სწავლებისთვის… [ტელეფონის ხმა ისმის]

აჯ: ევროპაში დავანებული იაპონელები რატომ აღარ მუშაობენ ტამურასთან ერთად? რა მოხდა? იამადას მეტი აღარავინაა.

პშ: იამადა განგრძობს მუშაობას. ტამურა არ ვიცი. ვეღარ ვნახულობ ტამურას უწინდელივით... მაგრამ ტამურა სულით უეშიბას მოწაფეა. სხვები სხვა ადგილებიდან მოდიან. და განა მოწაფეები, ფრანგებიც და სხვებიც – იმიტომ, რომ ტამურა ცოტ-ცოტას ყველგან მოგზაურობს – მიიღებენ ამას ისე, როგორც ჩვენ შეგვეძლო მიღება გუშინ? წარმოდგენა არა მაქვს, ვერ გაგცემთ პასუხს. დღეს მე ვერ გიპასუხებთ ამაზე, იმიტომ რომ მე უკვე დავცილდი ამ საქმეებს. თუმცა, ჩანს, ტამურაც კი აღარ ასწავლის დღეს იმ აიკიდოს, რომელსაც ჩვენ ვასწავლიდით გუშინ. როგორც ჩანს, დღეს რაღაცეებს აი ასე აკეთებს… ძალიან ნელა… ტაიჩივით და ეს უკვე ჩინურია. რატომაც არა. ალბათ უფრო ადვილია, ასწავლო ტაიჩი და გაგიგონ, მოგყვნენ, ვიდრე აიკი. იმიტომ, რომ ბევრი ხალხი აღარ აკეთებს აიკის აიკისთვის: ისინი დისციპლინას სწავლობენ, ილეთებს ასრულებენ. თუ ილეთების მეტს არაფერს არ აკეთებ, ეს აიკიდო არ არის. ილეთი საშუალებაა, რომ ჩასვდე სიღრმეებს. დასაწყისში ილეთების მეტი არაფერი არ არის, ამიტომაც იძულებული ხარ, ილეთები გამოიყენო. ოღონდ ამ ილეთებით უნდა ეძებო სხვა გზა. ტექნიკა ტექნიკისათვის სრული უაზრობაა. როდესაც თქვენ მე ილეთს მიტარებთ, მე ატემის დაგარტყამთ და ძირს დაეცემით. და რაღაში ივარგებს ეგ თქვენი ტექნიკა? თვალებში თითებს გატაკებ და მორჩა ამბავი.

ფილიპ, შენ რაღაცას ამბობდი, ტელეფონმა რომ დარეკა.

ფვ: იმას მოგახსენებდით, რომ ნებისმიერ ქალაქში, რამხელაც არ უნდა იყოს მცხოვრებთა რიცხვით, ათასიანი, ათათასიანი თუ ასათასიანი, არის გარკვეული პროცენტაჟი ადამიანებისა, რომელთაც აიკიდო აინტერესებთ და, მეორე მხრივ, არის უსაზღვროდ მეტი რაოდენობა იმათი, ვინც ცხოვრებაში არასდროს არ დაინტერესდება აიკიდოთი, იმიტომ რომ ეს მათ სულთან ახლოს არ არის. როდესაც ამ ქალაქში ერთი, ორი, ან სამი კლუბია, ეს ორი თუ სამი კლუბი ერთმანეთში ინაწილებს მცხოვრებთა იმ, დავუშვათ, ორ-სამ პროცენტს, ვისაც ვარჯიში აინტერესებს. პრობლემა მაშინაა, როცა ორი-სამის ნაცვლად ოცი და ოცდაათი კლუბია. როდესაც იგივე რაოდენობა ხალხისა ბევრ კლუბშია გაფანტული. კლუბები ვეღარ ცოცხლობენ. ეს წმინდად ეკონომიკური პრობლემაა. კლუბები ვეღარ ცოცხლობენ, იმიტომ რომ ვერ იცოცხლებს თხუთმეტი მოვარჯიშით, შეუძლებელია. დღეს განსაკუთრებულად მაღალია კლუბების რაოდენობის ზრდის ტემპი, იმიტომ რომ ასწავლის ის ხალხი, ვისაც თვითონ ძალიან დაბალი დონე აქვს. ჰოდა პატარა კლიენტურა ჰყავთ, ათი-თხუთმეტი კაცი. და ასე მრავლდება კლუბები. როდესაც ვიღაც რომელიმე კლუბში წაივარჯიშებს აიკიდოს და ვერ დარწმუნდება ვერაფერში, თავისთვის ასე ფიქრობს: „ეეჰ, ეხლა კი გავიგე აიკიდო რაც ყოფილა, ეს ჩემი საქმე არ არის და არ მაინტერესებს.“ და უკან მოუხედავად მიდის აიკიდოდან. არც აღარასდროს განაახლებს. არადა, რაც მან ნახა, ის აიკიდო არ იყო. უბრალოდ, მან ეს არ იცის.

პშ: უნდა ავუხსნათ ამ ხალხს.

აჯ: FFAB-ის ამჟამინდელი პრეზიდენტი პიერ გრიმალდია.

ფვ: ის ამ ადგილას კიდევ კარგა ხანს იქნება.

პშ: გრიმალდიც ჩემი დროის კაცია. თავის დროზე მე დავსვი მაგ ადგილას… ის მაშინ პროვანსის ლიგის პრეზიდენტი იყო. ეხლა რა ხნისაა? მთლად ახალგაზრდა აღარ უნდა იყოს… თუმცა ჩემზე უმცროსი მაინცაა… ფიზიკურად როგორ არის? ძალიან მინდა ყველასი, მაგ ბიჭების მონახულება…

ფვ: მაგ ხალხს, ჩემთვის კარგად ნაცნობებს, მხოლოდ აიკიდო ჯორნალში თუ ვხედავ ხოლმე. ტიკი შევანი, სტეფან ბენედეტი, პიერ გრიმალდი. ამათ შენს გაზეთში თუ ვხედავ, ჰორსტ, როდესაც რამე რეპორტაჟს აკეთებ, როგორც ეს დანიელ ლეკლერმა გააკეთა ამას წინათ. უცნაურია, მე მაგათ ოცი წლის წინ დავშორდი და ეხლა ისევ ვხედავ ხოლმე ოცი წლის მერე… მეც შევიცვალე.

პშ: შენ ახალგაზრდა ხარ (იცინიან). გრიმალდი და სტეფან ბენედეტი მეგობრები არიან, ძმაკაცები. ვეღარ ვხედავ მათ. ტიკიც. ბევრი ხალხი იყო, ვინც მეტ-ნაკლებად ვმართე. ტიკი ჩემი ერთ-ერთი მოწაფე იყო. ტიკი, ბენედეტი, ვერნერ მეიერი, დანიელ ლეკლერი… ძველი მეგობრები არიან, მაგრამ ვეღარ ვნახულობ ამ ბოლო დროს. რა ასაკისანი არიან?

ფვ: ასე, ორმოცდაათსა და სამოცს შორის.

პშ: სულ ეს არის? (იცინის) არ მინდა მაგათი გაკრიტიკება, მაგ ბიჭებმა ჩემთან იმუშავეს. მაგრამ არ ვიცი, განაგრძეს თუ არა კვლევა-ძიება. მე მოყვარულად დავრჩი, იმიტომ რომ არ მინდოდა იმ წრედში შესვლა, სადაც ფული ტრიალებს. მე რომ იმ წრედში შევიდე, სადაც ფული ტრიალებს, მეორე წრედიდან გამოვალ. აიკიდო ისეთი რამეა, რაც სრულ ჩართულობას მოითხოვს. ეს განსაკუთრებული რამეა, სხვებს კი არა ჰგავს. ცალკეა. უნდა ვიცოდეთ, რომ ამას საერთო არაფერი აქვს არც ძიუდოსთან და არც კარატესთან, მხოლოდ იაპონურ დისციპლინებზე რომ ვილაპარაკოთ.

ფვ: არც ო-სენსეი ახდევინებდა ვინმეს ფულს. ისიც ერთგვარი მოხალისე იყო. უბრალოდ სიტუაცია იყო სრულიად განსხვავებული, იმიტომ რომ ო-სენსეი, თუ სახლი დასჭირდებოდა, ამბობდა: `ახლა საჭიროა, რომ მე სახლი მქონდეს~ და ყველა მოწაფე იმწუთასვე იწყებდა შრომას სახლის ასაშენებლად. თუ ო-სენსეის ტომარა ბრინჯი დასჭირდებოდა, მაშინვე ვინმე მიართმევდა. მის საჭიროებებს მისივე მოწაფეები იღებდნენ საკუთარ თავზე. კარგი იქნებოდა, დღესაც ასე ყოფილიყო! (იცინიან)

პშ: მაშინ ჩვენშიც დაახლოებით ასე იყო, იეზუიტებთან ვგულისხმობ. ისინი ფულს არ იღებდნენ. მაგრამ რამე თუ სჭირდებოდათ, მოჰქონდათ მათთან.

ფვ: ამას ამბობდა საიტო, როდესაც ერთხელ აიკიკაიმ მისი გამოგდების საკითხი დააყენა. აიკიკაის და უეშიბების ოჯახს უნდოდათ საიტო გამოეგდოთ, იმიტომ რომ საიტო ხელს უშლიდათ. და ამაზე ამბობდა საიტო: „აიკიკაის ამ დოჯოს დასაკუთრება უნდა. მაგრამ ეს დოჯო, სინამდვილეში, ეკუთვნის ყველას, ვინც ის ააგოო.“ მოწაფეებმა ააშენეს ეს დოჯო. არც აიკიკაის აუშენებია და არც უეშიბების ოჯახს. ო-სენსეის ყველა მოწაფე შეიკრიბა და თითოეულმა დღეები გაატარა ბოძების აღმართვაში, გადახურვაში და ლურსმნების ჩარჭობაში... ერთობლივად გააკეთეს ეს მოწაფეებმა. ეხლა საიტო აღარაა ცოცხალი და დოჯო აიკიკაიმ დაითრია...

აჯ: ეს არ იქცა პრობლემად აიკიკაისა და ჰიტოჰიროს შორის?

ფვ: უფრო მეტიც. როდესაც ო-სენსეი კვდებოდა, მან უთხრა საიტოს: „შენ იქნები აქ ცხოვრების ბოლომდე. შენ დაიცავ ამ ადგილს სიკვდილამდეო.“ მაშასადამე აიკიკაი ვერ გამოაგდებდა საიტოს გარეთ, იმიტომ რომ ეს ო-სენსეის სიტყვა იყო. უბრალოდ, საიტო სენსეი ხელს უშლიდა აიკიკაის. რაკი უშლიდა, უეშიბების ოჯახმა თქვა: „გარეთ ვერ გამოვაგდებთ, ჰოდა მაშინ გავყიდით დოჯოს და ისიც იძულებული გახდება, წავიდეს.“ და რაღაც დროს სერიოზულად დადგა საკითხი, რომ კიშომარუს გაეყიდა დარბაზი იმ საბაბით, რომ სამემკვიდრეო უფლებები ძალიან ძლიერი იყო. მე პირადად მინახავს ბიზნესმენები, რომლებიც ივამას კარმიდამოში იყვნენ ამოსულები შესაძენად. ჟერარ გრასთან ერთად დავაპირეთ კიდეც ამ ხის შენობის შესყიდვა, რომ დაგვეშალა და საფრანგეთში ჩამოგვეტანა და ამით დანგრევას მაინც გადაგვერჩინა. მაგრამ აღარ გახდა საჭირო. საიტომ რაღაც შეთანხმებას მიაღწია აიკიკაისთან. დათანხმდა მე-9 დანს, რადგან არ უნდოდა დოჯოს დატოვება. აიკიკაიმ დატოვა ის და ყველაფერი მოგვარდა. მაგრამ, როდესაც მამა საიტო გარდაიცვალა, ვაჭრობა დაუწყეს მის ვაჟს [ჰიტოჰიროს]: „ან დარჩები აქ და მიიღებ ჩვენს პირობებს, ან, თუ არ მიიღებ, წახვალ აქედან.“

პირველი პირობა, რასაკვირველია, აიკიკაის ძალაუფლების აღიარება იყო.

მეორე იყო, რომ საკუთარი დიპლომები არ უნდა გაეცა და მხოლოდ აიკიკაის გრადაციებს დასჯერებოდა. მე ვფიქრობ, რომ ჰიტოჰირო მზად იყო, ამ ყველაფერზე თანხმობა მიეცა. მესამე პირობა იყო, რომ იარაღი აღარ უნდა ესწავლებინა: აიკიდოში აღარ არის იარაღი, მორჩა, გათავდა. დაივიწყეთ ო-სენსეის მთელი შრომა, მამა საიტოს მთელი შრომა. და აი ამას ვეღარ დათანხმა ჰიტოჰირო. ჩემი აზრით, მან დიდი სიმამაცე და გამბედაობა გამოიჩინა.

პშ: ეს ყველაფერი „ოჯახური ამბებია“.

ფვ: და მაინც ყველაფერი ძალიან შორს წავიდა. დღეს ივამაში არის ჰიტოჰიროს დოჯო და არის ო-სენსეის დოჯო, რომელსაც მორიჰირო საიტო უვლიდა და ეს დოჯო ახლა აიკიკაის ერთ-ერთ განშტოებად იქცა. მას საიტოს ყოფილი მოწაფეები უვლიან: იზოიამა, ნემოტო, ინაგაკი… რატომ? იმიტომ, რომ საიტოს ყოფილმა მოწაფეებმა იფიქრეს, იფიქრეს და ასე თქვეს: „ბოლოს და ბოლოს, საიტო სენსეიმ ბევრი აკრიტიკა აიკიკაი, ფიქრობდა, რომ აიკიკაიში დამკვიდრებული ტექნიკა არ იყო სწორი, მაგრამ მაინც აიკიკაის წევრად დარჩა ცხოვრების ბოლომდე“. და ამგვარად „დაითრია“ აიკიკაიმ ისინიც.

აჯ: და, თუ სწორად გავიგე, რთულია ჰიტოჰიროსთან მუშაობა.

ფვ: მართლაც, ეს პრობლემა მძიმე გირად დაიდო სასწორზე. ჰიტოჰირო მძიმე ხასიათის კაცია. ადამიანურად, რთული ვინმეა. და საიტოს ყველა ყოფილ მოწაფეს ურთიერთობის პრობლემა ჰქონდა ჰიტოჰიროსთან. ამიტომაც მათ არჩიეს აიკიკაიში დარჩენილიყვნენ, ვიდრე ჰიტოჰიროს გაჰყოლოდნენ. მეორე მხრივ, ჰიტოჰიროს რომ გაჰყოლოდნენ, იზოლირებულები აღმოჩნდებოდნენ. აიკიკაი დიდი კომპანიაა და იაპონიაში ძალიან არ უყვართ თავისუფალი ელექტრონები. აიკიკაი თუ გიმაგრებს ზურგს, მშვიდადა ხარ. თუ აიკიკაის მიღმა ხარ, საფრანგეთშიც კი ცოტა არ იყოს ხელის შემშლელია ეს, იაპონიაში კი ლამის თვითმკვლელობის ტოლფასია.

პშ: ეს არის მემკვიდრეობა ხალხისა, რომელმაც ვერაფერი ვერ გაიგო. იაპონელთა ამ ქცევით შენ განამტკიცებ იმას, რასაც ჩვენ აქ შევხვდით. იგივე იყო მაშინ, როდესაც არსებობდა მოშიძუკის ჯგუფი და მერე გაჩნდა ტადაში აბეს ჯგუფი. `ისინი აიკიდოს არ აკეთებენ.~ იგივეა. მახსოვს, მეც ვიზიარებდი ამ აზრს, იმიტომ რომ ღრმად ჩამიბეჭდეს თავში. დღეს სიცილად არ მყოფნის. ჩემი აზრით, პირიქით, შესანიშნავი საფუძველია საიმისოდ, რომ მიხვიდე და ნახო, რას აკეთებენ. ესაა რეალობა, რაც არ უნდა დამალო და დაფარო – სულ მე და მე… მე ვაკეთებ აიკიდოს, სხვები არა. მითი იყო უეშიბა, პერსონაჟი, დიდი კაცი.

აჯ: ყველა იაპონელი, ვინც კი ჩამოსულა საფრანგეთში, რატომ მიდიოდა ჟან ზენთან?

პშ: იმიტომ, რომ გემით ჩამოდიოდნენ, მარსელში. ზენის კლუბი კი მარსელში იყო. ძიუდოს კლუბი, დიდი კლუბი. თანაც ზენი ყველას იღებდა, ყველა იაპონელს, ვინც კი მარსელში ჩადიოდა. ისინი ჟან ზენთან მიჰყავდათ და მათ იქ ორ-სამ დღეს შეეძლოთ დარჩენა, ისინი თუ ძიუდოში ვარჯიშობდნენ, მით უკეთესი, თუ არა და, დიდი მნიშვნელობა არ ჰქონდა ამას. ზენი მათ ყველა თავის მოწაფეს აცნობდა. ზენი ძალიან ღია მასწავლებელი იყო. აიკიდოც მისაღები იყო მისთვის. თუმცა აიკიდო არ იყო იმხანად. ერთი ბიჭი იყო, რომელიც აიკიდოში ავარჯიშებდა ძიუდოს გაკვეთილის შემდეგ. მე ძიუდოში ვვარჯიშობდი, მერე, გაკვეთილის ბოლოს, სამი-ოთხი კაცი რჩებოდა და ჩემთან ერთად აიკიდოში ვარჯიშობდა. მე ვერ ვასწავლიდი აიკიდოს: არ ვიცოდით, უბრალოდ, ვეძებდით ყველანი ერთად. არ გვესმოდა, არ ვიცოდით.

ვფიქრობ, ბევრი დისციპლინა სწორედ ასე დაიწყო. ვიღაც დამთხვეულები იკრიბებოდნენ და… მეკითხებოდნენ, აიკიდო რა არისო, მე კიდევ არ ვიცოდი, რა მეპასუხა. „აბა რატომ აკეთებ მაგას?“ არც ამაზე ვიცოდი, რა მეპასუხა. არავის არ შეეძლო ამაზე ლაპარაკი. მართლაც, ახლაც დამთხვეულები განაგრძობენ. მაგრამ ძალიან ხშირად სწორედ დამთხვეულები პოულობენ ხოლმე სწორ გზას.

ვიცი, რომ მე სულ მარტო ვიყავი, მართლა. ჰოდა ერთ-ორ პარტნიორს ვშოულობდი ხოლმე და ვთხოვდი, წამოდით, დამეხმარეთ-მეთქი. და აქედან ავაწყვეთ ჩვენი დისციპლინა. ამიტომაც არა გვყოლია აიკიდოს ნამდვილი მასწავლებელი. ტადაში აბეც კი არ ყოფილა აიკიდოს ნამდვილი მასწავლებელი. არ ჰქონდა წლები საკმარისად. უბრალოდ, იაპონელი იყო. მითი იყო, გესმის?

აჯ: დიდხანს დარჩა მარსელში?

პშ: კი, კარგახანს.

დღეს ამ ყველაფერზე ლაპარაკი საინტერესოა. ვიმეორებ, რომ უმეტესობამ, ვინც ასწავლის დღეს აიკიდოს, არ იცის აიკიდო. ვინ ასწავლის? ვინ ასწავლის ოსტატობის სიმაღლეზე-მეთქი, ვიგულისხმე. ვინმე, ვისაც შეუძლია აიკიდოზე ლაპარაკი. აღარც ერთი იაპონელი აღარ არის, არავინ აღარ არის. აღარც ვიცი, დღევანდელი იაპონელები აიკიდოში თუ ვარჯიშობენ. იმიტომ, რომ ო-სენსეის მოწაფე იაპონელები ყველანი დაიხოცნენ. მე, ჩემი ასაკიდან გამომდინარე, იმ დროიდან მოვდივარ. ოთხმოცდაშვილი წლისა ვარ. თვალი უნდა გავუსწოროთ სინამდვილეს. ეს ანგარიშგასაწევი პრობლემაა, ამაზე ფიქრია საჭირო. ვინ ილაპარაკებს აიკიდოზე? ხალხი, ვინც აიკიდოზე ლაპარაკობს, სად ისწავლეს აიკიდო, ან რა იციან აიკიდოს შესახებ? არავინ აღარ არის, ყველანი დაიხოცნენ. ისინი ჩემზე ახალგაზრდები დაიხოცნენ.

აჯ: ტადა ცოცხალია, ტამურა ცოცხალია...

პშ: ტამურა ახალგაზრდაა! თანაც იცით, ტამურა როცა ჩამოვიდა, ბევრი არაფერი გაეგებოდა აიკიდოში... ჩვენთვის ის იაპონელი იყო და ა. შ. და ა. შ. ... ჩვენ ის წინ დავიყენეთ. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ დღესაც არ იცის, იმიტომ რომ მან თავისი გზა გაიარა. მაგრამ, რამდენადაც ვიცი, ბევრს აღარც ასწავლის აიკიდოს დღეისთვის.

ეს არაფერს არ ნიშნავს, იმიტომ რომ მათ ასე თუ ისე მაინც ჩამოგვიტანეს აიკიდო. გზა გაკვალეს… კი, ძალიან წინაც ვერ წავიდნენ ამ გზაზე, მაგრამ პირველებმა მაინც გაიარეს. ჩვენ იმათ ნაკვალევზე მივაბიჯებდით და ამისთვის უნდა მივაგოთ ყველაფერი, რასაც იმსახურებენ და ტამურას განსაკუთრებით. მაგრამ მე ვერ ვიტყვი, რომ ტამურამ ბავრი აკეთა აიკიდო. მე არ შემიძლია ამის ცოდნა. ჩემთვის ტამურა მასწავლებელი იყო. წლები ვიმუშავე მასთან ერთად. და ყოველთვის ასე იქნება. ის დიდხანს დარჩა თუ ცოტა ხანს უეშიბა სენსეის გვერდით, მე არ ვიცი და ეს ჩემი საქმე არ არის. არ ვიცი. ანკი რატომ უნდა ვიცოდე?

აიკიდო… შეიძლება იგივე მოხდა ძიუდოშიც. იყვნენ გამარჯვებულები და დამარცხებულები. გამარჯვებულებს სხვა თვალით უყურებდნენ, ვიდრე დამარცხებულებს. ინტერესდებოდნენ გამარჯვებულებით. ხოლო ისინი, ვინც იგებდნენ, ყოველთვის საუკეთესო ძიუდოთი ვერ დაიკვეხნიდნენ…

მე ვამბობ, რომ დღესაც კი რთულია აიკიდოზე ლაპარაკი. მე ცოტას ვლაპარაკობ ამაზე, იმიტომ რომ ბევრი მიფიქრია ამ პრობლემაზე. ამაზე ველაპარაკები ფილიპს, სხვას არავის. ვფიქრობ, რომ ამ ბიჭმა შეიძლება იპოვოს ის, რასაც ეძებს.

- ინტერვიუს დასასრული

რუბრიკები

რა არის ტრადიციული აიკიდო?


აიკიდო სპორტი არ არის, ეს საბრძოლო ხელოვნებაა, რომლის კანონებიც (ტაკემუსუ) ჰარმონიაშია სამყაროს კანონებთან. ამ კანონების შესწავლა ეხმარება ადამიანს, მიხვდეს, სადაა მისი ადგილი ამ სამყაროში აიკიდო დაიბადა ივამაში, ო-სენსეიმ ამ სოფელში ტაი ჯიცუს, აიკი კენისა და აიკი ჯოს სინთეზი განახორციელა.

სად ვივარჯიშოთ ტრადიციული აიკიდო?


ტაკემუსუ აიკიდოს საერთაშორისო ფედერაცია (ITAF) მოვარჯიშეს უქმნის სტრუქტურას, რომელიც საშუალებას მისცემს, მუშაობისას არ დაშორდეს აიკიოდოს დამფუძნებლის, მორიჰეი უეშიბას მიერ განსაზღვრულ რეალობას. მისი ოფიციალური ადგილობრივი წარმომადგენლობები დამფუძნებლის მიერ ნაანდერძევი სწავლების სიზუსტეს უზრუნველყოფენ..

აიკიდოში ხმარებული იარაღი, აიკი კენი და აიკი ჯო


თანამედროვე აიკიდოში იარაღი ნაკლებად ან საერთოდ არ ისწავლება. ო-სენსეის აიკიდოში კი პირიქით, აიკი კენი, აიკი ჯო და ტაი ჯიცუ ერთიანობაში ქმნის ისეთ კავშირს, რომელსაც ეწოდება რიაი, ერთ პრინციპზე დამყარებული ჰარმონიული ილეთების ოჯახი. აქ თითოეული ილეთი ყველა სხვა ილეთის გაგებაში ეხმარება.

აიკიდო ბრძოლის ხელოვნებაა თუ მშვიდობისა?


მშვიდობა ადამიანის წონასწორობაა გარესამყაროსთან. ჭეშმარიტი საბრძოლო ხელოვნების მიზანი ის კი არაა, რომ მოწინააღმდეგეზე უფრო ძლიერი გახდე, არამედ იპოვო მეტოქეში საშუალება ამ ჰარმონიის რეალიზებისა, ასეთ შემთხვევაში აღარ არსებობს მტერი, როგორც ასეთი. ასეთ დროს იგი გაძლევს საშუალებას ერთიან კის მიაღწიო.

http://www.aikidotakemusu.org/ka/articles/saubari-pier-shasansa-da-pilip-voarinostan
Copyright TAI (Takemusu Aikido Intercontinental)